banner
card
ศูนย์ประสานงานแก้ไขปัญหาผักตบชวา
โพสโดย profile admin เมื่อ 10 ก.ย. 64 Like 8

ผักตบชวาคืออะไร ?

ผักตบชวา มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Eichhornia crassipes (Mart.) Solms และ มีชื่อสามัญว่า Lilac devil หรือ Water hyacinth เป็นวัชพืชน้ำล้มลุก ลำต้นอวบน้ำและมีไหล (stolon) ทอดไปตามผิวน้ำแล้วเจริญเป็นต้นอ่อนที่ปลายไหล ผิวลำต้นเรียบมีสีเขียวอ่อนและเข้ม ก้านใบจะพองออกตรงช่องกลาง ภายในเป็นรูพรุน ช่วยพยุงลำต้นให้ลอยน้ำได้ แผ่นใบรูปหัวใจ ฐานใบจะเว้าเข้าหาก้านใบ ช่อดอกคล้ายกับดอกไม้ไฮยาชินธ์ รากมีสีม่วงดำ แตกออกมาจากลำต้นบริเวณข้อ ผักตบชวามีความทนทาน สามารถทนต่อความแห้งแล้งได้ดี แต่จะไม่ทนน้ำเค็ม ปัจจุบันผักตบชวาจัดเป็นวัชพืชต่างถิ่น (invasive species) ที่แพร่ระบาดรุกราน ก่อให้เกิดความเสียหายต่อพืชพื้นเมืองและระบบนิเวศของประเทศไทย ก่อให้เกิดปัญหาทั้งในด้านการเกษตร การชลประทาน และส่งผลต่อสุขภาพอนามัย ทำให้การควบคุมวัชพืชดังกล่าวเป็นไปได้ยาก เนื่องจากผักตบชวามีความทนทานต่อสภาวะแวดล้อม ขยายพันธุ์ได้รวดเร็วโดยใช้เมล็ดและการแตกหน่อ ในเวลาเพียง 1 เดือน ผักตบชวา 1 ต้น อาจขยายพันธุ์ได้มากถึง 1,000 ต้น ถึงแม้ว่าน้ำจะแห้ง เมล็ดของผักตบชวาก็สามารถพักตัวได้นานถึง 15 ปี และเมื่อได้รับน้ำเพียงพอก็จะแตกหน่อเป็นต้นใหม่ต่อไป

การขยายพันธุ์ผักตบชวา

1. เเบบอาศัยเพศ ผสมเกสรในดอกตัวเองและข้ามดอก จะออกดอกปีละครั้งในช่วงเดือน พ.ย.-ก.พ. ในระยะ 3 สัปดาห์จะติดเมล็ด เเละจะตกจมลงในน้ำสามารถคงสภาวะเจริญพันธุ์ได้นับปี

2. แบบไม่อาศัยเพศ การเเตกหน่อ หรือเหง้า ออกจากส่วนปลายของไหล ส่วนใหญ่แพร่พันธ์ุด้วยวิธีนี้ เจริญเติบโตเป็นต้นใหม่เเล้วขยายพันธุ์ต่อไป การเเตกหน่อนี้สามารถควบคุมพื้นที่ผิวน้ำได้ถึงร้อยละ 8/วัน ผักตบชวาเพิ่มจาก 10 ตัน เป็น 6 แสนต้น ภายใน 8 เดือน ผักตบชวาเพิ่มจาก 3 ตัน เป็น 336 ต้น ภายใน 17 สัปดาห์

ปัญหาที่เกิดจากผักตบ

1. ผักตบชวาเป็นอุปสรรคต่อการระบายน้ำของฝายหรือประตูระบายน้ำ เนื่องจากผักตบชวาไปลดการไหลของน้ำลงประมาณ 40%

2. ผักตบชวาเป็นอุปสรรคสำคัญที่กีดขวางการสัญจรทางน้ำ ทำให้การสัญจรทางเรือเป็นไปได้ยาก

3. เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ที่เป็นพาหะนำโรค เช่น หอยไบธีเนียที่เป็นพาหะนำโรคพยาธิใบไม้ในตับ เป็นที่อยู่อาศัยของลูกน้ำยุงลาย

4. ผักตบชวาจะไปแย่งน้ำและอาหารจากพืชที่ปลูก แพผักตบชวาที่ไหลมาตามน้ำจะเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของศัตรูพืชนานาชนิด เช่น หนูและศัตรูอื่น ๆ

5. ผักตบชวาที่ขึ้นหนาแน่นจะเป็นอุปสรรคต่อการเจริญเติบโตของปลาและการจับปลา ทำให้แหล่งน้ำตื้นเขิน และปริมาณของผักตบชวาที่ลอยอยู่อย่างหนาแน่นบนผิวน้ำ

แนวทางสนับสนุนในการเเก้ไขปัญหา

1. ท้องถิ่นจ้างคนเก็บ เป็นการจ้างงาน กระจายรายได้/ทำอย่างต่อเนื่องพิจารณาเช่าเครื่องจักรดำเนินการ

2. การนำผักตบชวาไป ทำปุ๋ย นำไปถมที่ดิน การเกษตรเพื่อปรับปรุงคุณภาพดิน เเละการจักรสาน

3. ท้องถิ่นสนับสนุนการจัดหาพื้นที่ผักตบชวาเเละการขนย้าย

4. ผลกระทบสิ่งเเวดล้อม การหาคุณภาพน้ำ เครื่องมือที่ใช้ในการกำจัดผักตบชวา

รายละเอียดเครื่องจักรกลในการกำจัดผักตบชวาของกรมโยธาธิการและผังเมือง

1. เรือกำจัดผักตบชวาแบบตักหน้า ขนาดบรรทุก 0.25 ตัน จำนวน 10 ลำ ขนาดเรือ 2.50 × 4.50 ม. ทำงานได้ทุกระดับน้ำ ด้วยระบบไฮดรอลิคขับมอเตอร์ การเคลื่อนที่โดยอิสระในการเดินหน้าและถอยหลังแบบตะกุยน้ำ มีชุดตักผักอยู่ด้านหน้า และวิ่งขึ้นตลิ่งเพื่อเทผักตบ ประสิทธิภาพ สามารถกำจัดผักตบได้ 25 ตัน/วัน สิ้นเปลืองน้ำมันเชื้อเพลิง 35 ลิตร/วัน

2. เรือกำจัดผักตบชวาแบบสายพานลำเลียง ขนาดบรรทุก 2.50 ตัน จำนวน 25 ลำ ขนาดเรือ 4.50 × 12.70 ม. ทำงานที่ระดับน้ำไม่น้อยกว่า 70 ซ.ม. ด้วยระบบไฮดรอลิคขับมอเตอร์ การเคลื่อนที่โดยอิสระในการเดินหน้าและถอยหลังแบบตะกุยน้ำ ด้านหน้าเรือมีหัวตักช้อนเก็บดึงเก็บผักตบขึ้นจากแหล่งน้ำส่งไปเก็บที่สายพานกลาง-หลัง และลำเลียงขึ้นชายฝั่งด้วยสายพานชุดหลังที่ยกขึ้น-ลงได้ ประสิทธิภาพ สามารถกำจัดผักตบได้ 120 ตัน/วัน สิ้นเปลืองน้ำมันเชื้อเพลิง 65 ลิตร/วัน 3. เครื่องจักรกลกำจัดผักตบชวา เรือพอนทูนบรรทุกรถขุด จำนวน 5 ลำ ขนาดพอนทูน 6 × 12 ม. สูง 1.5 เมตร ระยะตัก 15 เมตร ขนาดบุ้งกี๋ 2 ลบ.ม. (160-200 ก.ก.) ประสิทธิภาพ สามารถกำจัดผักตบได้ 200 - 250 ตัน/วัน อัตราการสิ้นเปลือง 100 ลิตร/วัน

ไฟล์แนบ: TestDoc.docx